Wczoraj w biurze dysk Z: działał, a dziś laptop pokazuje go z czerwonym X, wyświetla błąd przy otwieraniu albo litera w ogóle zniknęła z widoku „Ten komputer”. Zmapowany dysk to tylko skrót do folderu na NAS-ie lub serwerze w firmie, więc działa wyłącznie wtedy, gdy laptop ma do tego urządzenia drogę przez sieć. Zwykle to właśnie ta droga jest przerwana, a pliki na NAS-ie są na swoim miejscu.
Co sprawdzisz sam w kilka minut
Te kroki nie wymagają uprawnień administratora. Idź po kolei, od góry.
- Kliknij dwukrotnie dysk z czerwonym X. Windows podłącza dyski sieciowe zaraz po zalogowaniu, często zanim laptop zdąży połączyć się z Wi-Fi, i wtedy przy zegarze pojawia się komunikat „Nie można ponownie połączyć wszystkich dysków sieciowych”. Jeśli po kliknięciu folder się otwiera, a X znika, dysk jest sprawny. Gdy powtarza się to codziennie rano, pokaż administratorowi część niżej o skrypcie przy logowaniu.
- Sprawdź, gdzie jesteś. Dysk z NAS-a w biurze nie zadziała z domu, z hotelu ani z pociągu, dopóki nie połączysz się z firmowym VPN-em. Uruchom program VPN, poczekaj, aż pokaże połączenie, i dopiero wtedy kliknij dysk. Jeśli firma nie ma VPN-a, dysk poza biurem nie będzie działał w ogóle.
- W biurze sprawdź nazwę sieci Wi-Fi. Kliknij ikonę sieci na pasku zadań obok zegara i zobacz, z czym jesteś połączony. Laptop potrafi sam przeskoczyć na sieć dla gości, jeśli kiedyś się z nią łączył. Dobrze ustawiona sieć dla gości daje tylko internet i celowo nie widzi NAS-a. Rozłącz się i wybierz firmową sieć.
- Zapytaj kogoś obok, czy jego dyski działają. Jeśli nie działają nikomu, problem leży po stronie NAS-a lub serwera (wyłączony, restartuje się po aktualizacji, był zanik prądu) i na swoim laptopie nic nie naprawisz.
- Wejdź do folderu bez mapowania. W widoku „Ten komputer” nazwa dysku zawiera jego adres, np. dane (\\10.0.10.20) (Z:). Otwórz Eksplorator plików (Windows + E), kliknij pasek adresu u góry, wpisz
\\10.0.10.20\danei naciśnij Enter. Jeśli folder się otworzy, NAS działa i zepsuło się tylko mapowanie. Jeśli Windows napisze, że nie może znaleźć ścieżki sieciowej, laptop nie widzi NAS-a: wróć do kroków 2-4. - Jeśli niedawno zmieniałeś hasło, a dysk pyta o nie w kółko albo odmawia dostępu, Windows może wciąż podawać stare hasło zapamiętane w systemie. Wpisz w wyszukiwarce na pasku zadań „Menedżer poświadczeń”, otwórz go, wybierz „Poświadczenia systemu Windows” i znajdź wpis z adresem lub nazwą NAS-a. Rozwiń go i kliknij „Usuń”. Potem kliknij dysk, wpisz nowe hasło i zaznacz zapamiętanie poświadczeń.
Gdy masz uprawnienia administratora albo dostęp do NAS-a
Czy laptop w ogóle dosięga NAS-a
Uruchom PowerShell (zwykły, nie jako administrator) i wpisz:
ping 10.0.10.20
Test-NetConnection -ComputerName 10.0.10.20 -Port 445
Ping pokazuje, czy urządzenie odpowiada, ale część NAS-ów ma go wyłączonego. Ważniejszy jest drugi test, bo port 445 to SMB, czyli protokół, którym Windows łączy się z udostępnionymi folderami. TcpTestSucceeded : True oznacza, że droga jest otwarta, a problem dotyczy logowania albo samego mapowania. False oznacza, że NAS jest wyłączony, ma inny adres albo laptop jest w innej sieci. W polu InterfaceAlias zobaczysz, przez którą kartę sieciową poszło połączenie: jeśli przez Wi-Fi gości, a nie przez firmową sieć lub VPN, masz odpowiedź.
NAS zmienił adres IP
Jeśli NAS dostaje adres z routera przez DHCP, po zaniku prądu albo wymianie routera może dostać inny. Dyski zmapowane po starym adresie przestają wtedy działać wszystkim naraz. Adres znajdziesz na liście klientów DHCP w routerze albo programem producenta (Synology Assistant, Qfinder Pro dla QNAP-a). Na stałe pomaga rezerwacja adresu w routerze albo stały adres ustawiony w NAS-ie. Więcej o tym, jak poukładać NAS w firmie, piszemy w tekście o NAS-ie w małej firmie.
Mapowanie od nowa
W Eksploratorze wybierz „Ten komputer”, na pasku u góry kliknij „Więcej” (trzy kropki) i „Mapuj dysk sieciowy”. Wybierz literę, w polu „Folder” wpisz \\10.0.10.20\dane, zaznacz „Połącz ponownie przy logowaniu”, a jeśli do NAS-a logujesz się innym kontem niż do Windows, także „Połącz przy użyciu innych poświadczeń”. To samo w wierszu polecenia (cmd):
net use
net use Z: /delete
net use Z: \\10.0.10.20\dane /persistent:yes
net use Z: \\10.0.10.20\dane /user:jan.kowalski /persistent:yes
Pierwsze polecenie pokazuje wszystkie dyski sieciowe z ich stanem. Drugie usuwa tylko skrót Z:, pliki na NAS-ie zostają nietknięte. Trzecie mapuje dysk od nowa i zapamiętuje go na kolejne logowania. Czwartego użyj zamiast trzeciego, gdy do NAS-a logujesz się innym kontem (Windows zapyta o hasło). Uruchamiaj je w zwykłym oknie cmd. Dysk zmapowany w oknie otwartym jako administrator nie pojawi się w Eksploratorze, bo Windows trzyma takie mapowania osobno.
Dysk znika co rano, a po kliknięciu wraca
Microsoft opisuje ten objaw i jako obejście proponuje skrypt uruchamiany po zalogowaniu. Najprostsza wersja to plik dyski.cmd w folderze autostartu użytkownika (Windows + R, wpisz shell:startup, Enter):
@echo off
timeout /t 30 /nobreak >nul
net use Z: /delete /y >nul 2>&1
net use Z: \\10.0.10.20\dane /persistent:yes
Skrypt czeka 30 sekund, aż laptop złapie sieć, i podłącza dysk od nowa. Jeśli Wi-Fi łączy się wolniej, wydłuż czas.
Profil sieci ustawiony jako publiczny
Windows 11 każdą nową sieć oznacza jako publiczną. Sprawdzisz to w Ustawienia > Sieć i Internet > Wi-Fi (albo Ethernet), po wybraniu sieci w polu „Typ profilu sieci”. Na profilu publicznym laptop wyłącza odnajdowanie sieci, więc NAS nie pokazuje się w folderze Sieć, choć połączenie po adresie zwykle działa. Kłopot zaczyna się, gdy firmowa zapora albo antywirus z własną zaporą ma ostrzejsze reguły dla sieci publicznych. Wtedy sieć biurową, której ufasz, ustaw jako „Sieć prywatna” albo popraw reguły zapory. W hotelu i w cudzej sieci zawsze zostaw profil publiczny.
Po aktualizacji Windows NAS odrzuca połączenie
Od wersji 24H2 Windows 11 domyślnie wymaga podpisywania SMB, a wydanie Pro nie łączy się z udziałami bez hasła (dostęp gościa). Starszy NAS albo udział otwarty dla wszystkich bez logowania może przez to nagle przestać działać. Microsoft zaleca naprawę po stronie NAS-a: aktualizację oprogramowania, włączenie podpisywania SMB i osobne konta z hasłem zamiast dostępu gościa. Nie włączaj SMB1 i nie wyłączaj zabezpieczeń w Windows, żeby „jakoś działało”.
Kiedy przestać i co napisać w zgłoszeniu do IT
Przestań, gdy dysk nie działa nikomu w firmie, gdy NAS piszczy albo w panelu widać błędy dysków, oraz gdy nie znasz hasła do NAS-a. Wiele NAS-ów po kilku błędnych próbach logowania blokuje adres IP komputera i wtedy nawet poprawne hasło nie przejdzie. Nie restartuj NAS-a na ślepo, jeśli akurat odbudowuje macierz albo instaluje aktualizację.
W zgłoszeniu (w firmie, która ma system zgłoszeń, wpisz to bezpośrednio tam) podaj:
- literę dysku i pełną ścieżkę, np. Z: = \\10.0.10.20\dane,
- dokładną treść komunikatu i zrzut ekranu (Windows + Shift + S),
- skąd pracujesz: biuro i nazwa sieci Wi-Fi, dom, hotel, czy VPN był włączony,
- od kiedy i co się zmieniło: hasło, aktualizacja Windows, nowy router, zanik prądu,
- czy problem dotyczy tylko Ciebie, czy wszystkich,
- model laptopa i, jeśli wiesz, model NAS-a,
- co już sprawdziłeś, razem z wynikiem
Test-NetConnection, jeśli go uruchamiałeś.
Konfigurujemy NAS-y, dyski sieciowe i VPN w małych firmach w Krakowie i zdalnie, tak żeby dyski wracały same po każdym logowaniu. Jeśli chcesz oddać takie sprawy w stałą opiekę, zobacz, jak wygląda nasz outsourcing IT.